ଗୁରୁ ରାମହରି ଦାସ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ପଣ୍ଡିତ, କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ, ସଙ୍ଗୀତକାର, ଗବେଷକ ଓ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ପରିଚିତ   । ଓଡ଼ିଶାର ସମୃଦ୍ଧ ସଙ୍ଗୀତ ପରମ୍ପରା ସମ୍ପର୍କରେ ତାଙ୍କର ଗଭୀର ଜ୍ଞାନ ରହିଛି   । ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି ସେ ବିଶିଷ୍ଟ ଗୁରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ତାଲିମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ କ୍ରମେ କଣ୍ଠସଙ୍ଗୀତ, ପାରମ୍ପରିକ ସଙ୍ଗୀତ ରଚନା ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣରେ ଦକ୍ଷତା ହାସଲ କରିଥିଲେ   । ଦୀର୍ଘ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଶିକ୍ଷାଦାନ, ଗବେଷଣା ଓ ଦଲିଲୀକରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିରନ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟ କରି ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ପାରମ୍ପରିକ ରେପର୍ଟୋରୀର ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଏହାକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ି ନିକଟରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି   । ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ଉତ୍କଳ ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ଜଡ଼ିତ ରହିବା ସହ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷାଗତ ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭୂମିକା ନେଇଛନ୍ତି   । ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା ଓ ରଚନା ଓଡ଼ିଶାର ସଙ୍ଗୀତ ଐତିହ୍ୟର ଇତିହାସ, ନନ୍ଦନତତ୍ତ୍ୱ ଓ ବୈଷୟିକ ଦିଗକୁ ଅଧିକ ସମୃଦ୍ଧ ଭାବେ ବୁଝିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି   । ସେ ପାରମ୍ପରିକ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ରଚନା କରିବା ସହ ଏହାର ପରିବେଷଣ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଅନେକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି   ।

ପ୍ରମୁଖ ଅବଦାନ :- ଗୁରୁ ରାମହରି ଦାସ କଣ୍ଠସଙ୍ଗୀତ, ସଙ୍ଗୀତ ରଚନା, ଗବେଷଣା ଓ ଦଲିଲୀକରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ସଂରକ୍ଷଣ, ଶିକ୍ଷାଦାନ ଓ ପ୍ରଚାର-ପ୍ରସାରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ରଖିଛନ୍ତି   । ପାରମ୍ପରିକ ସଙ୍ଗୀତ ରଚନାଗୁଡ଼ିକର ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ନୂତନ ପିଢ଼ିକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଦିଗରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରୟାସ ଓଡ଼ିଶାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ପରମ୍ପରାର ନିରନ୍ତରତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି   ।

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ :- ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ବିଶିଷ୍ଟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ସମ୍ମାନଜନକ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ   । ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ନିରନ୍ତର ସେବା, ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ବିକାଶ ପାଇଁ ସେ ବିଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅନେକ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି   ।

ଗୁରୁ ରାମହରି ଦାସ ଓଡ଼ିଶାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଐତିହ୍ୟର ଜଣେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷକ ଭାବେ ପରିଗଣିତ   । ପରିବେଷଣ, ସଙ୍ଗୀତ ରଚନା, ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ, ଶିକ୍ଷାଦାନ ଓ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଜୀବନବ୍ୟାପୀ ଅବଦାନ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ପରମ୍ପରାକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା ସହ ଏହାକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ି ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି   ।

କାବ୍ୟ