ପରିଚୟ

ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଗୁରୁ ଭାଗବତ ପ୍ରଧାନ ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ପାରମ୍ପରିକ ପରିବେଷଣ କଳାକାର ତଥା ପ୍ରାଚୀନ ଲୋକନୃତ୍ୟ ‘ଶବ୍ଦ ନୃତ୍ୟ’ର ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ପ୍ରବକ୍ତା । ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାରୁ ଆସିଥିବା ଗୁରୁ ପ୍ରଧାନ ଦୀର୍ଘ ପାଞ୍ଚ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଶବ୍ଦ ନୃତ୍ୟର ସଂରକ୍ଷଣ, ଅନୁଶୀଳନ, ପରିବର୍ଦ୍ଧନ ଓ ପ୍ରଚାରରେ ନିଜକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଛନ୍ତି । ମହାଦେବଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏହି ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟକୁ ମନ୍ଦିର ପରିସରରୁ ବ୍ୟାପକ ସାଂସ୍କୃତିକ ମଞ୍ଚକୁ ନେବାରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ଏହି ଅସାଧାରଣ କଳାସାଧନାର ସ୍ୱୀକୃତିସ୍ୱରୂପ ଭାରତ ସରକାର ୨୦୨୪ ମସିହାରେ କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ ।

ଜନ୍ମ ତାରିଖ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ

ଗୁରୁ ଭାଗବତ ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ୨୪ ଜୁନ୍ ୧୯୩୮ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାର ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର କୁମ୍ଭାରୀ ଗ୍ରାମରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଏକ ସାଧାରଣ କୃଷକ ପରିବାରରୁ ଆସିଥିଲେ । ୧୯୬୦ ଦଶକରେ ସେ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ତେବେ ଆର୍ଥିକ ଓ ପେଶାଗତ ଆହ୍ୱାନ ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ କଳା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅନୁରାଗ କେବେ ହ୍ରାସ ପାଇନଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଶିକ୍ଷକତା ଛାଡ଼ି ଶବ୍ଦ ନୃତ୍ୟର ସାଧନା ଓ ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ନିଜକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମର୍ପିତ କରିଥିଲେ ।

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ

ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରାପ୍ତି ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁ ପ୍ରଧାନ ପାରମ୍ପରିକ ପରିବେଷଣ କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଶବ୍ଦ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ‘କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ସମ୍ମାନ’ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ସମ୍ମାନ ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ କଳାସାଧନା ଓ ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟର ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରତି ଅବଦାନର ଏକ ବିଶେଷ ସ୍ୱୀକୃତି ।

କବିତା

ଇତିହାସ

ଗଳ୍ପ

ଗଦ୍ୟ ସାରାଂଶ