ଆବିର୍ଭାବ :- ୧୫-୦୭-୧୯୨୭
ତିରୋଧାନ :- ୦୭-୦୫-୧୯୯୩
ଜନ୍ମସ୍ଥାନ :- ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି, ଓଡ଼ିଶା

ପଣ୍ଡିତ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର (୧୯୨୭–୧୯୯୩) ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଙ୍ଗୀତକାର, ବାଦ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ବିଶିଷ୍ଟ ସାଧକ ଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ସଙ୍ଗୀତଭିତ୍ତିକୁ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ତାଙ୍କର ସୃଜନଶୀଳ ପ୍ରତିଭାର ଅସାଧାରଣ ଅବଦାନ ରହିଛି । ୧୯୨୭ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୧୫ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରାସମୃଦ୍ଧ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିଠାରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ । ଶୈଶବରୁ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ଓ କର୍ଣ୍ଣାଟକୀ ସଙ୍ଗୀତ ପରମ୍ପରାରେ ବେହାଲା ବାଦନର ଉଚ୍ଚତର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ତାଙ୍କର କଳାଜୀବନ ଓଡ଼ିଶୀର ବହୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କଳାକାରଙ୍କ ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବେ ସଂପୃକ୍ତ ଥିଲା । ବିଶେଷକରି ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସହ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସହଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ପାଇଁ ଅନେକ ସୁମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ଜୟଦେବଙ୍କ ଗୀତଗୋବିନ୍ଦର ସଙ୍ଗୀତାତ୍ମକ ପରିବେଷଣରେ ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ଅବଦାନ ରହିଥିଲା । ତାଙ୍କର ଅନେକ ସଙ୍ଗୀତରଚନା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରେପର୍ଟୋରୀର ଅଂଶ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବଂଶୀବାଦକ ପଣ୍ଡିତ ହରିପ୍ରସାଦ ଚୌରାସିଆଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସେ ସଙ୍ଗୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ହିନ୍ଦୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସଙ୍ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

ପ୍ରମୁଖ ଅବଦାନ :- ପଣ୍ଡିତ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ଗଠନକୁ ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସୁର ଓ ତାଳ ପରମ୍ପରା ସହିତ ସମନ୍ୱିତ କରିବାରେ ଅସାଧାରଣ ପାରଦର୍ଶିତା ଦେଖାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀତରଚନା, ବାଦ୍ୟ ସଂଯୋଜନ ଓ ସୃଜନଶୀଳ ପ୍ରୟୋଗ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟର ବିକଶିତ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସ୍ୱରୂପକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥିଲା । ତାଙ୍କର ରଚିତ ସଙ୍ଗୀତ ଆଜି ମଧ୍ୟ ବହୁ ପିଢ଼ିର ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ଓ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷିତ ହୋଇଆସୁଛି ।

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ :- ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (୧୯୭୯) ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (୧୯୮୬)ରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୯୩ ମସିହା ମେ ୭ ତାରିଖରେ ପଣ୍ଡିତ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମିଶ୍ରଙ୍କର ତିରୋଧାନ ଘଟିଥିଲା । ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀତ ରଚନା ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟକୁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା ସହିତ ଓଡ଼ିଶାର ଆଧୁନିକ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଐତିହ୍ୟର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ଅଂଶ ଭାବେ ତାଙ୍କର ଅବିନାଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ଐତିହ୍ୟକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଛି ।

ଇତିହାସ