ଗୁରୁ ସୁଧାକର ସାହୁ ଓଡ଼ିଶାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ଓଡ଼ିଶୀର ଜଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ, ଗୁରୁ ଓ ସାଧକ ଭାବେ ଏହାର ସଂରକ୍ଷଣ, ପ୍ରଚାର ଓ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ରଖିଛନ୍ତି  । ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ବୈଦ୍ୟକଟେଣୀ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଗୁରୁ ସୁଧାକର ସାହୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସାହୁ ଓ କନକଲତା ସାହୁଙ୍କ ସୁପୁତ୍ର  । ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ତାଲିମ ଓ ନିରନ୍ତର କଳାସାଧନା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ଚୌକ, ତ୍ରିଭଙ୍ଗୀ, ନୃତ୍ତ ଓ ଅଭିନୟ ଭଳି ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଉପାଦାନରେ ଦକ୍ଷତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ  । ତାଙ୍କର ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ ଶୃଙ୍ଖଳା, ଲୟବଦ୍ଧତା, ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଶୁଦ୍ଧତା ଓ ଭାବାଭିବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଛି  । ଜଣେ ଗୁରୁ ଭାବେ ସେ ଯୁବ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଇ ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରା ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଶୀର ପାରମ୍ପରିକ ନୀତି ଓ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଛନ୍ତି  । ଦେଶ ଓ ବିଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ ନୃତ୍ୟ ଉତ୍ସବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ସେ ଓଡ଼ିଶୀକୁ ବ୍ୟାପକ ଦର୍ଶକଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇଛନ୍ତି  ।

ପ୍ରମୁଖ ଅବଦାନ :- ଗୁରୁ ସୁଧାକର ସାହୁ ପରିବେଷଣ, ଶିକ୍ଷାଦାନ, ନୃତ୍ୟସଂରଚନା ଓ ଗବେଷଣା ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପ୍ରଚାରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ରଖିଛନ୍ତି  । ଓଡ଼ିଶୀର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବ୍ୟାକରଣ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟଭାଷାକୁ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖିବା ସହିତ ଏହାକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା ତାଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଅବଦାନ  । ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟ ବ୍ୟାକରଣର ଦଲିଲୀକରଣ ଓ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରୁ ସେ ସିନିୟର ଓ ଜୁନିୟର ଫେଲୋସିପ୍ ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କର ଗବେଷଣାତ୍ମକ ଅବଦାନକୁ ଆହୁରି ସମୃଦ୍ଧ କରିଛି  ।

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ :- ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରତି ଆଜୀବନ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଗୁରୁ ସୁଧାକର ସାହୁ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହା ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା  । ଓଡ଼ିଶୀର ବିକାଶ ଓ ପ୍ରଚାରରେ ତାଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ପାଇଁ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ସୃଜନ ପକ୍ଷରୁ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ  । ଏଥିସହିତ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ଓଡ଼ିଆ ପରିବେଷଣ କଳା ପ୍ରତି ସାଂସ୍କୃତିକ ଉତ୍କର୍ଷ ଓ ନିଷ୍ଠା ପାଇଁ ୧୯୯୧ ମସିହାରେ କଳିଙ୍ଗ ଭାରତୀ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ପୁରସ୍କାର, ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟ ବ୍ୟାକରଣର ଗବେଷଣା ଓ ଦଲିଲୀକରଣ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରୁ ସିନିୟର ଓ ଜୁନିୟର ଫେଲୋସିପ୍ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି  ।

ଗୁରୁ ସୁଧାକର ସାହୁଙ୍କ କଳାଜୀବନ ଓଡ଼ିଶୀର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଶୁଦ୍ଧତା ଓ ପାରମ୍ପରିକତାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ସହିତ ନୂତନ ପିଢ଼ିର ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀଙ୍କୁ ଗଢ଼ି ତୋଳିବା ପ୍ରତି ଏକ ଆଜୀବନ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାର ପ୍ରତୀକ  । ତାଙ୍କର ପରିବେଷଣ, ଶିକ୍ଷାଦାନ, ନୃତ୍ୟସଂରଚନା, ଗବେଷଣା ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂପୃକ୍ତତା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ଐତିହ୍ୟର ନିରନ୍ତରତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛନ୍ତି  ।

କାବ୍ୟ