ଗୁରୁ ପାଗୁଳୁ ଜେନା ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାର୍ଶାଲ୍ ନୃତ୍ୟ ପରମ୍ପରା ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଛଉର ଜଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଓ ଗୁରୁ । ତାଙ୍କର କଳାସାଧନା ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଛଉର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶାରୀରିକ ଚାଳ, ତାଳ-ଲୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗତିବିଧି ଓ ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟ କୌଶଳ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ନୃତ୍ୟସାଧନା ଓ ଶିକ୍ଷାଦାନ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋକ-ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ପରମ୍ପରାର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ି ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ପ୍ରସାରରେ ଅବଦାନ ରଖିଛନ୍ତି । ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଛଉରେ ଯୁଦ୍ଧକଳା, ପୌରାଣିକ କଥା, ପ୍ରକୃତି ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଆଖ୍ୟାନର ସମନ୍ୱୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଗୁରୁ ଜେନା ପାରମ୍ପରିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟକୁ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖି ଛଉକୁ ସମକାଳୀନ ସାଂସ୍କୃତିକ ମଞ୍ଚରେ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ପ୍ରୟାସ ମୟୂରଭଞ୍ଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି ।

ପ୍ରମୁଖ ଅବଦାନ :- ଗୁରୁ ପାଗୁଳୁ ଜେନା ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ, ଶିକ୍ଷାଦାନ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଛଉର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପ୍ରଚାରରେ ଅବଦାନ ରଖିଛନ୍ତି । ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ରେ ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଆୟୋଜିତ IKS Body Movement Workshopରେ ସେ ଅତିଥି ଗୁରୁ ଭାବେ ଯୋଗଦେଇ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଓ ନାଟ୍ୟକର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ମଞ୍ଚ ପରିବେଷଣରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଛଉର ଗତି ଓ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାକରଣର ପ୍ରୟୋଗ ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରୟାସ ମାଧ୍ୟମରେ ତୃଣମୂଳସ୍ତରର ଛଉ କଳାକାରମାନଙ୍କ ପରମ୍ପରା ଓ ଜୀବିକା ସୁରକ୍ଷାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟତା ମିଳିଛି ।

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ :- ଛଉ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ଆଜୀବନ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଗୁରୁ ପାଗୁଳୁ ଜେନାଙ୍କୁ ୨୦୨୫ ମସିହାର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଛି । ଏହା ଭାରତୀୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଳା କ୍ଷେତ୍ରର ଏକ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ମୟୂରଭଞ୍ଜର ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରଶାସନ ଓ ଛଉ କଳାକାର ସମୁଦାୟ ପକ୍ଷରୁ ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ କଳାସାଧନା, ଛଉ ପରମ୍ପରାର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ତୃଣମୂଳସ୍ତରର ଆଦିବାସୀ କଳାକାରମାନଙ୍କ ଜୀବିକା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲା ଓ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।

ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ, ଶିକ୍ଷାଦାନ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ମାଧ୍ୟମରେ ଗୁରୁ ପାଗୁଳୁ ଜେନା ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଛଉର ସମୃଦ୍ଧ ପରମ୍ପରାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସହିତ ଏହାକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ଅବିରତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

କାବ୍ୟ

ଗୀତିକବିତା