ଆବିର୍ଭାବ :- ୧୬-୦୬-୧୯୭୫
ଜନ୍ମସ୍ଥାନ :- ପଦ୍ମପୁର, ରାୟଗଡ଼ା
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିଚୟ
ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜେନାଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୬ ଜୁନ୍ ୧୯୭୫ ମସିହାରେ ଦୁଃଶାସନ ଜେନା ଓ ଶୁକବାଳା ଜେନାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଭାବେ ଅବିଭକ୍ତ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ପଦ୍ମପୁର ଗ୍ରାମରେ, ବର୍ତ୍ତମାନର ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ମୂଳ ଠିକଣା କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ରାଜନଗର ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣସାହି ଗ୍ରାମ, ବଡ଼ନାଉକୋଣା ଡାକଘର, ପିନ୍-୭୫୪୨୪୦ । ଭୂଗୋଳ ବିଷୟରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିବା ସହିତ ଶିକ୍ଷା, ପ୍ରଶାସନ ଓ ସାହିତ୍ୟ-ଏହି ତିନୋଟି କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ସକ୍ରିୟ ଅବଦାନ ରହିଛି । ଜଣେ ପ୍ରଶାସକ ଓ ସୃଜନଶୀଳ ସାହିତ୍ୟିକ ଭାବେ ସେ ନିଜର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଗଢ଼ିପାରିଛନ୍ତି ।
ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା
ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜେନା ଦଶମାଣକୁଳ ନିମ୍ନ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ତାଙ୍କର ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ କୋଲରସ୍ଥିତ ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ କୋଲର, ଜୟପୁରସ୍ଥିତ ଜଗନ୍ନାଥ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ରାଉରକେଲାର ସେକ୍ଟର-୨୦ସ୍ଥିତ ଏନ୍.ଏ.ସି. (ଷ୍ଟିଲ୍ ଟାଉନ୍ସିପ୍) ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ୧୯୮୮-୯୦ ମସିହାରେ ମାଟ୍ରିକ୍ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୦-୯୨ ମସିହାରେ କଟକସ୍ଥିତ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ କଳାରେ ଯୁକ୍ତ ଦୁଇ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ୧୯୯୨-୯୫ ମସିହାରେ ରେଭେନ୍ସା ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଭୂଗୋଳ ସମ୍ମାନ ସହିତ କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୫-୯୭ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ବାଣୀବିହାରରୁ ଭୂଗୋଳରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ଏବଂ ୧୯୯୭-୯୮ ମସିହାରେ ସେହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଭୂଗୋଳରେ ଏମ୍.ଫିଲ୍ ଡିଗ୍ରୀ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୮-୯୯ ମସିହାରେ କଟକସ୍ଥିତ ରାଧାନାଥ ଉଚ୍ଚତର ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରୁ ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣରେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜେନା ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରୁ ନିଜର ବୃତ୍ତିଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୯ ରୁ ୨୦୦୨ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରପୁରସ୍ଥିତ ଡି.ଏ.ଭି. ପବ୍ଲିକ ସ୍କୁଲରେ ଭୂଗୋଳ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ୨୦୦୨-୦୩ ମସିହାରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସାତାରାସ୍ଥିତ ଜବାହର ନବୋଦୟ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏବଂ ୨୦୦୩-୦୪ ମସିହାରେ ମଣିପୁରର ସେନାପତି ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ଫୁକ୍ରୋ ମାଓ ଜବାହର ନବୋଦୟ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଭୂଗୋଳ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ ସେବାରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଏହାପରଠାରୁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶାସନିକ ଦାୟିତ୍ୱରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଛନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ମିଶନ ଶକ୍ତି ବିଭାଗରେ ଅତିରିକ୍ତ ଶାସନ ସଚିବ ଭାବେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇ ସରକାରୀ ପ୍ରଶାସନରେ ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରୁଛନ୍ତି ।
ସାହିତ୍ୟିକ ସାଧନା ଓ କୃତି
ପ୍ରଶାସନିକ ଦାୟିତ୍ୱ ସହିତ ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜେନା ସମକାଳୀନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ, ବିଶେଷତଃ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ରଚନା କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସୃଜନଶୀଳ ଅବଦାନ ରଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଗଳ୍ପରେ ମାନବୀୟ ସମ୍ପର୍କ, ସାମାଜିକ ବାସ୍ତବତା, ଜୀବନର ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଭବ ଏବଂ ସମକାଳୀନ ସମାଜର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଚିତ୍ରର ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରତିଫଳନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରକାଶିତ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ମଧ୍ୟରେ ‘ଚିତ୍ରଖାତା’ (୨୦୧୫-୧୬), ‘ପ୍ରିୟତମା, ପ୍ରିୟତମା’ (୨୦୧୬-୧୭), ‘କାଗଜଫୁଲ ଓ କୃଷ୍ଣଚୂଡ଼ାର ସହର’ (୨୦୧୭-୧୮), ‘ଛତା’ (୨୦୨୦-୨୧), ‘ପଞ୍ଜୁରୀ’ (୨୦୨୨-୨୩), ‘ଗପ କେବେ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ’ (୨୦୨୪-୨୫) ଏବଂ ‘ପାର୍ଥେନିଅମ’ (୨୦୨୪-୨୫) ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ‘ଚିତ୍ରଖାତା’ ଓ ‘ଗପ କେବେ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ’ ଟାଇମ୍ପାସ୍, ‘ପ୍ରିୟତମା, ପ୍ରିୟତମା’ ଓ ‘କାଗଜଫୁଲ ଓ କୃଷ୍ଣଚୂଡ଼ାର ସହର’ ପଶ୍ଚିମା ପବ୍ଲିକେସନ୍, ‘ଛତା’ ସୃଜନ ପବ୍ଲିକେସନ୍, ‘ପଞ୍ଜୁରୀ’ ସୃଜନ ସେନା/ଶାନ୍ତିସେନା ଏବଂ ‘ପାର୍ଥେନିଅମ’ ପେନ୍ଗୁଇନ୍ ବୁକ୍ସ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ଏହି କୃତିଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଓଡ଼ିଆ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସାହିତ୍ୟରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସୃଜନଶୀଳ ସ୍ୱର ଭାବେ ନିଜର ପରିଚୟ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛନ୍ତି ।
ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ
ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜେନାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟିକ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ସେ ଟାଇମ୍ପାସ୍ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଏଥିସହିତ ସେ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ଅରଣ୍ୟା ବିଷୁବ ସମ୍ମାନ, ଭୁବନେଶ୍ୱରର କଥା କଳିକା ଯୁବ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପୁରସ୍କାର, ଯାଜପୁରର ଜାରକାସ୍ଥିତ ସାହିତ୍ୟ ଦର୍ପଣ ଯୁବ ଗାଳ୍ପିକ ପୁରସ୍କାର, ସୁକିନ୍ଦା ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ସମ୍ମାନ, ଚୌଧୁରୀ ଅଜୟ ସାହୁ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ, ବିଜୟିନୀ ମହାନ୍ତି ସ୍ମୃତି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ଏବଂ ବାଣୀବିହାରର ତାଳପଦେଶ୍ୱରୀ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଆଦିରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହି ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟିକ ପ୍ରତିଭା, କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ରଚନାରେ ଅବଦାନ ଏବଂ ସୃଜନଶୀଳ ସାହିତ୍ୟଚର୍ଚ୍ଚା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ନିରନ୍ତର ନିଷ୍ଠାର ସ୍ୱୀକୃତି ବହନ କରେ ।