ଗୁରୁ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ, ସଙ୍ଗୀତକାର, ପଣ୍ଡିତ, ଗବେଷକ ଓ ଶିକ୍ଷକ  । ଓଡ଼ିଶାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ପରମ୍ପରାର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପ୍ରଚାର-ପ୍ରସାର ପାଇଁ ସେ ଜୀବନବ୍ୟାପୀ ସାଧନା କରିଛନ୍ତି  । ଭଦ୍ରକ, ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି ସେ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ନନ୍ଦକିଶୋର ପଣ୍ଡାଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଗୁରୁ ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର କରଙ୍କ ସମେତ ବିଶିଷ୍ଟ ଗୁରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ଉଚ୍ଚତର ତାଲିମ ଲାଭ କରିଥିଲେ  । ଦୀର୍ଘଦିନର ସାଧନା ଓ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ଜଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଶିଳ୍ପୀ ଓ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି  । ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ପାରମ୍ପରିକ କଣ୍ଠସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ସହ ଏହାର ନିବିଡ଼ ସମ୍ପର୍କ ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀତ ସାଧନାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ  । ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଅନେକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥିଲେ  । ଗବେଷଣା ଓ ଦଲିଲୀକରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ରହିଛି  । ବିଶେଷକରି ପାରମ୍ପରିକ ସଙ୍ଗୀତ ରଚନା ଓ ଦୁର୍ଲଭ ଓଡ଼ିଶୀ ରାଗଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଗ୍ରହ, ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପ୍ରକାଶ କରିବା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ଅମୂଲ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଛନ୍ତି  ।

ପ୍ରମୁଖ ଅବଦାନ :- ଗୁରୁ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା ପରିବେଷଣ, ଶିକ୍ଷାଦାନ, ସଙ୍ଗୀତ ରଚନା, ଗବେଷଣା ଓ ଦଲିଲୀକରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ରଖିଛନ୍ତି  । ସେ ଅନେକ ରାଗର ପାରମ୍ପରିକ ସଙ୍ଗୀତ ରଚନା ସଂଗ୍ରହ ଓ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ସହ ସ୍ୱରଲିପି ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଗ୍ରନ୍ଥ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି  । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ସଙ୍ଗୀତ ଐତିହ୍ୟର ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଦିଗକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି  । ସେ ଅନେକ ପିଢ଼ିର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେବା ସହ ପରିବେଷଣ ଓ ଗବେଷଣା ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଚାରରେ ମଧ୍ୟ ଅବଦାନ ରଖିଛନ୍ତି  ।

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ :- ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ବିଶିଷ୍ଟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ସମ୍ମାନଜନକ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ  । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଶ୍ରୀଜନ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ପୁରସ୍କାର ସମେତ ସଙ୍ଗୀତ, ଗବେଷଣା ଓ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି  ।

ଗୁରୁ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା ଓଡ଼ିଶାର ସଙ୍ଗୀତ ଐତିହ୍ୟର ଜଣେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂରକ୍ଷକ ଭାବେ ପରିଚିତ  । ତାଙ୍କର ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ, ସଙ୍ଗୀତ ରଚନା ଓ ଶିକ୍ଷାଦାନ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତର ପାରମ୍ପରିକ ଭିତ୍ତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସହ ଏହାର ସମୃଦ୍ଧ ରେପର୍ଟୋରୀକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ି ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ଅମୂଲ୍ୟ ଅବଦାନ ରଖିଛନ୍ତି  ।

ଗୀତିକବିତା