ଗୁରୁ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଜେନା ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ତଥା ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଶୈଳୀର ବିକାଶ, ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପ୍ରସାରରେ ଜଣେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ଥିଲେ । ୧୯୨୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି ସେ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରୁ ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତରେ ତାଲିମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଗୁରୁମାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରି ସେ ଓଡ଼ିଶୀର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶୈଳୀ ବିକଶିତ କରିଥିଲେ । ମାହାରୀ ପରମ୍ପରା, ଅଭିନୟ, ଲାଳିତ୍ୟମୟ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଭକ୍ତିଭାବ ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟଚିନ୍ତାର ପ୍ରମୁଖ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଥିଲା । ପାରମ୍ପରିକ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ ଓ ପ୍ରାମାଣିକତାକୁ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖି ଏହାକୁ ଆଧୁନିକ ମଞ୍ଚରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଦିଗରେ ଗୁରୁ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଜେନାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ରହିଥିଲା । ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ, ଶିକ୍ଷାଦାନ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟରେପର୍ଟୋରିର ଅଧ୍ୟୟନ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶୀର ପାରମ୍ପରିକ ଶୈଳୀକୁ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ ।

ପ୍ରମୁଖ ଅବଦାନ :- ଗୁରୁ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଜେନା ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ, ଶିକ୍ଷାଦାନ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟରେପର୍ଟୋରିର ସଂରକ୍ଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାରରେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ରଖିଥିଲେ । ମାହାରୀ ପରମ୍ପରା, ଅଭିନୟ ଓ ଭକ୍ତିମୟ ନୃତ୍ୟଶୈଳୀ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ତାଙ୍କର ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟଚେତନାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ।

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ :- ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (୨୦୦୬)ରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ସଂରକ୍ଷଣ, ଶିକ୍ଷାଦାନ ଓ ପ୍ରଚାର-ପ୍ରସାର ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଆଜୀବନ ସମର୍ପଣ ତାଙ୍କୁ ଏହି ପରମ୍ପରାର ଜଣେ ସମ୍ମାନନୀୟ ବରିଷ୍ଠ ଗୁରୁ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଥିଲା ।

୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଗୁରୁ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଜେନାଙ୍କର ତିରୋଧାନ ଘଟିଥିଲା । ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ବିକାଶ ଓ ଆଧୁନିକ ରୂପାୟଣରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଚିରସ୍ମରଣୀୟ ଏବଂ ତାଙ୍କର କଳାତ୍ମକ ପରମ୍ପରା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଜଗତକୁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇ ଆସୁଛି ।